Arnavutluk, AB üyeliği için 15 yıldan fazla bir süre önce başvurdu ve katılım için belirlenmiş bir tarih olmasa da, AB’nin son ilerleme raporu, Balkan ülkesinin, pazar güçlerine ve blok içinde olmanın getirdiği rekabet baskılarına dayanabilecek, işleyen bir pazar ekonomisi geliştirme yolunda ilerlediğini gösteriyor.
Aday ülkelerin kabul edilebilmesi için çeşitli ekonomik kriterleri karşılaması gerekiyor. Buna makroekonomik istikrarın, yüksek kaliteli ekonomik yönetimin, uygun bir işgücü piyasasının ve yeterli altyapının gösterilmesi de dahildir.
Arnavutluk ekonomisi 2021’de güçlü bir toparlanma yaşadı ve bu toparlanma 2022’de de devam etti. Bu, 2019’daki büyük deprem, Kovid-19 salgını ve Ukrayna’daki savaştan kaynaklanan üçlü şoka rağmen gerçekleşti.
Avrupa’nın diğer bölgelerinde olduğu gibi Arnavutluk’ta da enflasyon son zamanlarda düşüş gösterdi ancak sıkı işgücü piyasaları nedeniyle yüksek kalmayı sürdürüyor. Ancak bu yıl için reel GSYİH büyümesinin yüzde 3,3 olacağı tahmin ediliyor. Peki Arnavutluk ekonomisinin arkasındaki itici güç nedir?
Bir inşaat patlaması
Batı Balkan ülkelerinin bloğa katılma yolunun açılmasına yardımcı olmak amacıyla Brüksel, stabilizasyon ve birleşme süreci. Bu, bölgeye yönelik siyasi ve ekonomik hedefleri ortaya koymaktadır.
Batı Balkan bölgesindeki ülkeler ile Avrupa’nın geri kalanı arasında yakınlaşma eksikliği, bu ülkelerin AB üyeliğine izin verilmesinde önemli bir sorun olmaya devam ediyor. Bu şu anda AB’nin ortalama seviyelerinin yaklaşık yüzde 35’ine denk geliyor.
Ekonomik yakınsama bazen ‘yakalama etkisi’ veya daha yavaş bir kalkınma ve ekonomik büyüme düzeyine sahip bir ülkenin ‘daha zengin’ bir ülkeyi yakalamasını sağlayan koşullar olarak tanımlanır.
Arnavutluk örneğinde ülke, ekonomik büyümeyi artırmak amacıyla inşaat ve turizm sektörlerine yoğun yatırım yapıyor.
Ülkenin demiryolu ağı, AB’nin Batı Balkanlara yönelik Ekonomik ve Yatırım Planının (EIP) yardımıyla tamamen elden geçiriliyor.
EIP, demiryolu ağını, tren istasyonlarını ve sinyalizasyon sistemini yenilemenin yanı sıra, güneş fotovoltaik enerji santralleri gibi yenilenebilir enerji projelerinin yanı sıra dijital altyapıyı geliştirmek için de kullanılıyor.
Arnavutluk Demiryolları Proje Uygulama Birimi başkanı Bashkim Kasoruhu euronews’e yaptığı açıklamada, demiryolu projelerinin büyük bir ekonomik, sosyal ve çevresel etkiye sahip olacağını ve Arnavutluk, daha geniş Balkan bölgesi ve Avrupa içindeki ulaşım bağlantılarını önemli ölçüde iyileştireceğini söyledi.
“Bağlantı en önemli husustur. Bu en büyük limanları birbirine bağlamanın etkisini hayal edebilirsiniz. Toplu taşıma terminalinin bulunduğu liman [Durres], [Tiran] havaalanı ve Tiran şehir merkezi tüm altyapıyı tek bir merkezde toplayacak” dedi.
Arnavutluk’un en büyük iki şehri olan Durres ile Tiran arasındaki yeni demiryolu bağlantısı, tamamlandığında 40 dakikalık karayolu yolculuğunu yarıya indirerek yaklaşık 20 dakikaya indirecek. Proje, AB yatırım hibesinin yanı sıra Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan (EBRD) alınan krediyle de finanse ediliyor.
Bir turizm başarı öyküsü
Arnavutluk’un kıyı şeridi Adriyatik ve İyonya Denizleri boyunca 450 kilometre uzanıyor. Turistlerin ilgisini ülkenin Akdeniz iklimi, uygun fiyatları ve doğal güzellikteki alanları çekiyor.
Kuzeyde Karadağ ve güneyde Yunanistan arasında yer alan bu bölge, nispeten kısa feribot güzergahlarıyla İtalya’nın Bari ve Brindisi limanlarına bağlanmaktadır. Bu coğrafi faktörler göz önünde bulundurulduğunda Arnavutluk’un hızla Avrupa’nın en sıcak turizm destinasyonu haline gelmesi sürpriz olmayabilir.
Arnavutluk, geçen yıl Ocak ve Eylül ayları arasında rekor kıran 8,3 milyon turisti ağırladı; bu rakam, 2022’de aldığı 7,5 milyon turistten 0,8 milyon daha fazla. Bu yükseliş eğiliminin devam etmesi bekleniyor.
Euronews ayrıca Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ile de görüştü. Röportajın tamamını izlemek için yukarıdaki medya oynatıcısındaki videoya tıklayın.
