Brüksel’in rekabetçilik gündemini ilerletmek için tek pazarın hızla entegre edilmesi yönünde baskı yapmasına rağmen, AB ülkeleri sermaye piyasalarının denetimini uyumlulaştırmaya yönelik kurallar konusunda bölünmüş durumda.
Bölünmeler büyük ölçüde bazı üye devletlerin ulusal denetim yetkilerini AB düzeyine devretme konusundaki isteksizliğinden kaynaklanıyor; bu, bloğun yasama sürecinde tekrarlanan bir sorun.
AB, küresel rekabet gücünü artırma ve ABD ile Çin’e olan bağımlılığı azaltma çabalarını hızlandırıyor. Bunu başarmak için üye devletler, sermaye piyasalarının entegrasyonunun merkezi bir rol oynadığı bir rekabet gündemini teşvik ediyorlar.
Blok, yatırımlar ve tasarruflar da dahil olmak üzere paranın düzenleyici engeller olmaksızın sınırlar arasında serbestçe akmasına izin vererek sermaye için tek bir pazar yaratmayı amaçlıyor. Şu anda sermaye piyasaları büyük ölçüde ulusal mevzuata tabidir ve bu da işletmeler ve yatırımcılar için parçalı bir ortam ortaya çıkarmaktadır.
Her ne kadar bazı kurallar AB genelinde uyumlaştırılsa da bunların uygulanması, denetlenmesi ve icrası farklılık gösteriyor ve bu durum parçalanmaya daha da katkıda bulunuyor.
Bu sorunu çözmek için Avrupa Komisyonu, kuralların uyumlaştırılmasını ve AB mali piyasalarının gözetimini koordine eden Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi’ne (ESMA) ek denetim yetkileri verilmesini önerdi.
Ancak AB maliye bakanları arasında Salı günü Brüksel’de yapılan görüşmelerde herhangi bir anlaşma sağlanamadığı ve teknik düzeyde çok az ilerleme olduğu ortaya çıktı. Bir AB diplomatı Euronews’e verdiği demeçte, bunun, üye ülkelerin Haziran ayına kadar sonuç alacağı yönündeki beklentilere rağmen gerçekleştiğini söyledi.
Sermaye piyasaları bireylerin, şirketlerin ve hükümetlerin fon toplayıp yatırım yapabilecekleri ortamlardır. Şirket hisseleri, borçlanma araçları gibi finansal varlıkların alım satımını sağlarlar.
Daha derin entegrasyonun destekçileri, bunun maliyetleri düşüreceğini ve şirketler, tasarruf sahipleri ve yatırımcılar için finansmana erişimi iyileştireceğini savunuyor.
Uluslararası Para Fonu’nun 2025 verilerine göre tek pazar içindeki iç engeller, mallarda %44, hizmetlerde ise %110’a varan bir tarifeye eşdeğerdir.
Avrupa Komisyonu, 2024 yılında AB borsalarının piyasa değerinin GSYİH’nın %73’ü seviyesinde olduğunu, ABD’nin ise %270 olduğunu bildirdi.
