Rusya’dan Pakistan’ın BRICS üyeliğine destek

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk liderliğindeki Rus heyeti, iki günlük resmi ziyaret kapsamında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da temaslarda bulundu.

Pakistan ve Rusya heyetleri arasındaki görüşmenin ardından, Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ve Rusya Başbakan Yardımcısı Overçuk, düzenledikleri basın toplantısında gazetecilerin iki ülke ilişkilerine dair sorularını yanıtladı.

Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Pakistan Dışişleri Bakanı Dar, Rus heyetinin ziyaretinin ilişkilerin geliştiğinin göstergesi olduğunu belirtti.

İki ülke arasındaki enerji, ticaret ve bölgesel işbirliğini artırmak istediklerini kaydeden Dar, Rusya ile karşılıklı işbirliğinin güçlendirilmesinin Pakistan Dışişleri’nin öncelikli politikalarından olduğu kaydetti.

Dar, “Heyetler, ekonomik genişlemedeki potansiyel alanları tespit etmek üzere ikili ilişkilere dair derinlemesine görüşmeler gerçekleştirdi. Ticaret, ekonomik işbirliği, kültürel ilişkiler ve halklar arası temaslar da dahil olmak üzere spesifik karşılıklı ilgi alanları tespit edildi” dedi.

‘Rusya’dan BRICS’e üyelik için pozitif rol oynamasını bekliyoruz’

Pakistan ve Rusya arasındaki ticaretin geçen yıl 1 milyar doları bulduğunu kaydeden Dar, ülkesinin BRICS’e katılımı konusunda Rusya’nın desteğini istedi.

Dar, “Pakistan; Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin tarafından kurulan BRICS’e katılım konusunda isteklidir ve BRICS ve diğer benzer organizasyonlara katılımına yardım etmesi konusunda Rusya’nın pozitif rol oynamasını istemektedir” dedi.

Ayrıca Şangay İşbirliği Örgütü’nün (ŞİÖ) bölgede barış, kalkınma ve istikrarı artırmayı hedefleyen önemli bir forum düzenleyeceğini belirten Dar, Pakistan olarak, Filistin’de yaşanan sorunlar da dahil olmak üzere bir dizi küresel ve bölgesel sorunlara çözüm bulmak için Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nde Rusya ile işbirliği yapacaklarını kaydetti.

Pakistan’ın BRICS üyeliğine destek

Rusya Başbakan Yardımcısı Overçuk da ekonominin tüm alanlarına dair kapsamlı bir görüşme yaptıklarını belirterek, ŞİÖ’nün bir ay içinde Pakistan’da toplantı düzenleyeceğini aktardı.

Overçuk, iki ülkenin ulusal para birimlerinin kullanılması, iklim değişikliği, gıda güvenliği, enerji geçişi ve güvenliği gibi alanlarda ŞİÖ kapsamındaki ekonomik işbirliği ve ilişkilerin örtüştüğünü belirterek, “Ayrıca Pakistan ile Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Rusya ve Kırgızistan’ın da aralarında bulunduğu beş üye ülkenin ekonomik birliği arasındaki işbirliği ihtimalini ve Pakistan ile bu beş ülke arasında serbest ticaret anlaşması fırsatlarını da ele aldık” ifadelerini kullandı.

Rusya’nın bu yıl BRICS Zirvesi’ne ev sahipliği yapacağını belirten Overçuk, “BRICS içindeki ilişkiler birçok ülkeyi çekerek daha da güçlendi. Pakistan’ın üyelik başvurusunda bulunmasından mutluluk duyuyoruz. Hem BRICS hem de ŞİÖ birbirleriyle uyumlu. Pakistan’ın başvurusunu destekliyoruz” diye konuştu.

Rusya-Pakistan ilişkileri

Söz konusu ziyaret, Nisan 2021’den bu yana Rusya’nın Pakistan’a gerçekleştirdiği ilk üst düzey ziyaret olma özelliğini taşıyor.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 2021’de Pakistan’ı ziyaret etmiş ve bu ziyaret 2012 sonrası Lavrov’un ilk Pakistan ziyareti olmuştu.

Pakistan ve Rusya, 2021’de, daha önce Kuzey-Güney Boru Hattı projesi olarak bilinen 1100 kilometrelik Pakistan Doğalgaz Boru Hattı projesini inşa etmek için anlaşma imzalamıştı.

Rusya geçen yıl, hane ve sanayi enerji ihtiyaçları artış gösteren Pakistan’ın ihtiyaçlarını karşılamak üzere indirimli petrol ve doğalgaz sağlamayı kabul etmişti.

BRICS nedir?

2006 yılında Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin tarafından kurulan topluluk, ülkeler arasında ekonomik işbirliğini amaçlıyor.

Gruba 2010’da Güney Afrika da eklendi ve Güney Afrika’nın ev sahipliğinde düzenlenen 2023 BRICS Zirvesi’nde üye ülkelerin liderleri genişleme kararı aldı. Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de 1 Ocak 2024’te BRICS’e katıldı.

Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 45’i BRICS’te

BRICS ülkeleri, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 45’ini kapsıyor. Gelişen dünyanın beş büyük ülkesi Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın baş harfleriyle oluşan BRICS, Batı’nın tek taraflı ekonomik işbirliğine alternatif olarak ortaya çıkan ve üye ülkeler arasında hem ekonomik hem de kültürel işbirliğini amaçlayan bir organizasyon.

‘BRIC’ terimi ilk kez 2001 yılında ABD’li yatırım bankası olan Goldman Sachs yönetim kurulu başkanı Jim O’Neill tarafından hazırlanan ‘Building Better Global Economic BRICs’ raporunda kullanılmıştı.

Scholz’tan Kazakistan açılımı

Almanya Başbakanı Olaf Scholz ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev Astana’da Cumhurbaşkanlığı Sarayı Akorda’daki baş başa görüşmelerin ardından heyetler arası genişletilmiş toplantıda bir araya geldi.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, ülkesinde ilk kez resmi temaslarda bulunan Başbakan Scholz’un ziyaretinin özel önemine vurgu yaptı.

Tokayev, bu ziyaretin Kazakistan ile Almanya arasındaki çok taraflı işbirliğini yeni bir seviyeye taşıyacağına işaret ederek, “Baş başa yaptığımız görüşmede ikili ilişkilerin daha da güçlendirilmesine yönelik olasılıkları değerlendirdik. Özellikle ticaret, ekonomi ve yatırım alanlarında entegrasyonun derinleştirilmesini ele aldık” dedi.

Almanya’nın ana ticaret ortaklarından biri olduğuna işaret eden Tokayev, bu yılın 7 ayında karşılıklı ticaret hacminin 2,3 milyar doları bulduğunu ve 2005’ten beri Almanya’nın Kazakistan’a yaptığı doğrudan yatırım payının ise 6,7 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Olaf Scholz da ekonomik ilişkilerin koşullarını iyileştirmek, Kazakistan’a doğrudan yatırım yapmak ve karşılıklı ticaret olanaklarını genişletmek için çalışacaklarını belirterek, “Enerji alanında işbirliğimizin giderek ilerlemesinden büyük memnuniyet duyuyoruz. Diğer tüm alanlarda ekonomik işbirliğini geliştirmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.

İşbirliği konusunda uzlaştılar

Başbakan Scholz, ayrıca karşı karşıya oldukları uluslararası zorluklarla ilgili de görüş alışverişinde bulunmalarının memnuniyet verici olduğunu sözlerine ekledi.

Genişletilmiş toplantıda taraflar, enerji, yeşil dönüşüm, madencilik, ulaştırma ve lojistik, iklim koruma, çevre ve tarım alanlarında karşılıklı yarar sağlayan ticari ve ekonomi işbirliğinin kurulması konusunda mutabık kaldı.

Tokayev ve Scholz, görüşmelerin ardından Kazakistan ile Almanya arasında işbirliğine ilişkin Ortak Bildiri’yi imzaladı.

Bunun yanı sıra iki ülke hükümetlerince merkez bankaları arasında teknik konularda işbirliği mutabakat zaptı, Doğu Kazakistan Teknik Üniversitesi’nde Kazak-Alman Bilim ve Teknoloji Enstitüsünün kurulmasına yönelik niyet bildirisi ile Kazak-Alman okulunun kurulmasına ilişkin mutabakat zaptı da imzalandı.

Çin-Afrika İşbirliği Forumu, Pekin’de başladı

Forum açılışında Çin‘in Devlet Başkanı Şi Cinping‘in yanı sıra konuk Afrika ülkelerinin liderleri ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres konuştu.

Devlet Başkanı Şi, konuşmasında, 2000 yılında başlatılan Çin-Afrika İşbirliği Forumu‘nun (FOCAC), Çin’in Afrika ülkeleri ile ilişkilerinde dönüm noktası olduğunu, işbirliğinin son 24 yılda milyarlarca sıradan Çinli ve Afrikalının hayatına somut kazanımlar sağladığını, dünyada yüzyılda bir görülen dönüşümlerin yaşandığı bir dönemde ülkelerinin meşru haklarını ve çıkarlarını koruduklarını belirtti.

Çin-Afrika ilişkilerinin tarihin en iyi döneminde olduğu ifade eden Şi, tüm Afrika ile ikili ilişkilerini “stratejik ilişki” seviyesine yükseltmeyi, Çin-Afrika ilişkilerinin genel karakterizasyonunu ise “yeni dönem için her koşulda ortak geleceği paylaşan Çin-Afrika topluluğu” olarak tanımlamayı önerdiklerini bildirdi.

Şi, modernleşmenin tüm ülkelerin vazgeçilmez hakkı olduğunu, modernleşmeye Batılı yaklaşımın gelişmekte olan ülkelerde acılara yol açtığını, 2. Dünya Savaşı’nın ardından bağımsızlığını kazanan ve kalkınma yolunda ilerleyen Çin ve Afrika ülkeleri gibi üçüncü dünya ülkelerinin modernleşme sürecinin tarihsel haksızlıklarını gidermeye çalıştığını kaydetti.

Çin ve Afrika’nın nüfus toplamının dünya nüfusunun üçte birini oluşturduğuna işaret eden Şi, “Biz modernleşmeden küresel modernleşme olamaz. Çin ve Afrika’nın ortak modernleşmesi Küresel Güney’de yeni bir dalga yaratacak, ortak geleceği paylaşan topluluk oluşturma yolunda yeni bir çığır açacak” dedi.

Çin lideri, Afrika’nın modernleşmesi için sanayi, ticaret, altyapı, kalkınma işbirliği, sağlık, tarım, geçim, kültürel etkileşim, yeşil dönüşüm ve güvenlik alanlarında 10 maddelik “ortak eylem” planı önerdi.

“Çin’in büyük pazarı Afrika’nın büyük fırsatına dönüşecek”

Çin’in, büyük ekonomiler arasında bir ilki gerçekleştirerek, aralarında 33 Afrika ülkesinin de olduğu en az gelişmiş ülkelerle gümrük tariflerini sıfırlayacağını böylece pazarını daha fazla dışa açacağını belirten Şi, “Çin’in büyük pazarı, Afrika’nın büyük fırsatına dönüşecek.” ifadesini kullandı.

Şi, Çin’in Afrika ile sanayi tedarik zinciri işbirliğini geliştireceğini, Çin-Afrika Ekonomi ve Ticaret İşbirliği Pilot Bölgesi‘nin oluşumunu teşvik edeceğini, küçük ve ortak ölçekli şirketleri güçlendirme programı yürüteceğini ve dijital teknoloji işbirliği için 20 örnek proje başlatacağını bildirdi.

Çin’in Afrika’ya altyapı alanındaki desteğini sürdüreceğini vurgulayan Şi, yüksek kalite Kuşak ve Yol işbirliğini teşvik etmek için 30 altyapı ve bağlantılılık projesi yürüteceğini, ayrıca Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi gelişimine destekleyecek bölgeler arası bağlantıların oluşumuna katkı için lojistik ve mali işbirliğini geliştireceğini belirtti.

“Küçük ama güzel” geçim destek projeleri

Şi, Küresel Kalkınma Girişimi kapsamında işbirliğini derinleştirmek üzere Afrika’da bin tane “küçük ama güzel” geçim destek projesini uygulamaya koyacaklarını ifade etti.

Sağlık alanında Afrika ile hastaneler ağı ve ortak sağlık merkezleri kurmaya hazır olduklarını dile getiren Şi, Afrika’ya 2 bin sağlık personeli göndereceklerini, Çinli şirketleri Afrika’nın ilaç sanayisine yatırım yapmaya teşvik edeceklerini ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin geliştirilmesine ve salgın hastalıklarla mücadeleye destek olacaklarını kaydetti.

Şi, Afrika’ya 1 milyar yuan (140 milyon dolar) acil gıda yardımı sağlayacaklarını, 6 bin 670 hektar standart tarım alanı oluşturacaklarını, kırsal toplulukların geçimi ve refahına yönelik 500 programı hayata geçireceklerini duyurdu.

Çin’in Afrika’da 30 temiz enerji projesi yürüteceğini aktaran Şi, hava tahmini, erken uyarı, afet önleme ile giderme ve biyo-çeşitliliğin korunması için sistemler kurulmasına yardımcı olacaklarını aktararak, nükleer enerjinin barışçı kullanımı için bir forum başlatacaklarını bildirdi.

3 yılda 50,6 milyar dolar finansman

Çin lideri, söz konusu ortak eylemler için gelecek 3 yılda kıtaya 360 milyar yuan (50,6 milyar dolar) finansman sağlayacaklarını, bunun 210 milyar yuanının (29,6 milyar dolar) kredi, 80 milyar yuanının (11,2 milyar dolar) yardım, 70 milyar yuanının (9,8 milyar yuan) Çin şirketleri tarafından yatırım olarak aktarılacağını belirtti.

Şi, Afrika’nın Geleceği-Mesleki Eğitim İşbirliği Planı kapsamında bir mühendislik teknolojisi akademisi ve Çin’in yurt dışındaki mesleki eğitim merkezleri Luban Atölyeleri’nden 10 tane kuracaklarını, büyük bölümü kadınlar ve çocuklar için olmak üzere 60 bin eğitim fırsatı yaratacaklarını ifade etti.

Afrika ülkeleri ile devlet yönetimi alanında deneyim paylaşacaklarını aktaran Şi, Kıta’da 25 araştırma merkezi kuracaklarını, farklı ülkelerden bin siyasetçi ve devlet görevlisini Çin’e davet edeceklerini kaydetti.

Şi, Çin’in Afrika ile Küresel Güvenlik Girişimi kapsamında işbirliğini geliştirmeyi istediğini belirterek, Afrika ülkelerine 1 milyar yuan (140 milyon dolar) askeri yardım hibe edeceklerini, 6 bin askeri personele, bin polis ve kolluk görevlisine eğitim vereceklerini, ayrıca 500 genç subayı Çin’e davet edeceklerini duyurdu.

Sömürgecilikle mücadeleden bağlantısızlık hareketine

FOCAC Afrika Dönem Başkanı Senegal’in Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye de dünyanın savaş, şiddet, aşırıcılık ile uzayan ekonomik ve sosyal krizlerle karşı karşıya olduğu bir dönemde, forumun modernleşme temasına, ortak hedefleri gerçekleştirme idealine odaklanmasının öneminin altını çizdi.

FOCAC işbirliğinin tarım, mesleki eğitim, su kaynaklarının yönetimi, sanayi, sağlık ve diğer stratejik alanlarda müspet sonuçlar ürettiğine dikkati çeken Senegal lideri, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin de Afrika’nın altyapı ve ulaştırma ağlarının inşasına büyük katkı sağladığını vurguladı.

Afrika ülkelerinin Covid-19 salgınında, Çin’in ilk aşıları ve koruyucu kıyafetleri sağlayan ülke olduğunu, en karanlık anda verdiği desteği unutmadığını dile getiren Faye, Çin’in Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin kurulmasına yardım ederek Kıta’nın bulaşıcı hastalıklarla mücadele kapasitesini geliştirmesine destek sağladığını kaydetti.

Faye, Afrika ve Çin’in, geçmişi sömürgecilikle mücadeleden bağlantısızlık hareketine kadar giden dostluk ve dayanışma geleneği olduğuna işaret ederek, yeni dönemde Çin’in öncülük ettiği küresel kalkınma, güvenlik ve uygarlık girişimlerini desteklediklerini dile getirdi.

“Afrika’nın Çin’e ihtiyacı var”

Moritanya Cumhurbaşkanı ve Afrika Birliği Dönem Başkanı Muhammed Veled Gazvani ise Çin-Afrika ortaklığının barışı ve gelişiminin “Güney-Güney işbirliğine örnek teşkil ettiğini” vurgulayarak şunları kaydetti:

“Bugün Afrika kıtasının karşı karşıya olduğu iç sorunlar ve ekonomik, güvenlik, çevre krizlerinin yol açtığı yıkıcı sonuçlar göz önünde alındığında, güvenlik ve istikrarı ağlamak, ekonomik büyümeyi teşvik etmek ve uluslararası forumlarda sesini duyurmak için Çin’in desteğine ihtiyacı var.”

Türkiye-Mısır uçak seferleri iki katına çıkıyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu yapıtğı yazılı açıklamasında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin eş başkanlığında gerçekleştirilen “Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi” toplantısında, Türkiye ve Mısır arasında demir yolu, sivil havacılık ve bilgi iletişim teknolojileri alanında üç önemli anlaşmanın imzalandığını bildirdi.

Mevkidaşı Mısır Sanayi ve Ulaştırma Bakanı Kamel al-Wazir’in de toplantıya iştirak ettiğini belirten Uraloğlu, “Demir yolu Sektöründe İşbirliğinin Geliştirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı, Sivil Havacılık İdareleri Arasında Mutabakat Zaptı ile Bilgi ve İletişim Teknolojileri Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı olmak üzere üç anlaşma imzaladık” ifadesini kullandı.

Uraloğlu, sivil havacılık alanındaki mutabakat zaptı ile frekans konusundaki sorunların çözüme kavuşturulduğunu belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

“Sivil Havacılık İdareleri Arasında Mutabakat Zaptı ile iki ülke arasında haftalık 30 frekans olan yolcu seferi sayısı 67 frekansa çıkarıldı. THY İstanbul-Kahire hattında haftalık 28, AJet Sabiha Gökçen-Kahire hattında 5 frekans uçuş gerçekleştiriliyor. Mısır’ın turistik destinasyonları olan Şarm eş-Şeyh, Hurghada ve Iskenderiye’ye de taşıyıcılarımız tarafından seferler düzenlenmektedir. Bu zaptın iki ülke arasındaki ekonomik faaliyetler, ticaret ve turizm başta olmak üzere birçok sektöre olumlu katkı sağlayacağını değerlendiriyoruz.”

“Karşılıklı olarak tecrübelerimizi paylaşacağız”

Demir yolu sektörüne ilişkin yapılan anlaşma hakkında bilgi veren Uraloğlu, bu mutabakat zaptı kapsamında demir yolu bakım ve onarımı, altyapının geliştirilmesi, kapasite tahsisi ve trafik yönetimi gibi alanlarda işbirliğinin güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti.

Uraloğlu açıklamasında, “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ve Mısır Ulusal Demiryolları arasında demir yolu sektöründe işbirliğinin geliştirilmesini hedeflediğimiz mutabakat zaptı ile eğitim ve danışmanlık alanları da dahil olmak üzere tecrübe paylaşımını artırmak amacıyla teknik ziyaretler gerçekleştirilecek” bilgisini paylaştı.

Bakanlık ile Mısır Arap Cumhuriyeti İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı arasında imzalanan bilgi ve iletişim başlıklı mutabakat zaptıyla ilgili de değerlendirmede bulunan Uraloğlu, şunları kaydetti:

“Bu zapt ile telekomünikasyon ve posta yönetiminde bilgi ve iletişim teknolojileri politikaları geliştirilecek. Zapt, yönetim ve düzenleme, insan kaynakları geliştirme, uluslararası kuruluşlarda işbirliğimizi güçlendirme ve siber güvenlik konularını kapsıyor. Her iki ülke olarak bu alanlarda karşılıklı olarak tecrübelerimizi paylaşacağız.”