Macaristan: TürkAkım doğalgaz boru hattı var, dolayısıyla Ukrayna’nın kararının hiçbir önemi yok

Ukrayna’nın Rus doğalgazının Avrupa’ya taşınmasında transit ülke olmayı reddetme planlarını değerlendiren Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, Kiev’in kararının önem arz etmediğini, zira TürkAkım gibi bir doğalgaz boru hattı bulunduğunu söyledi.

Ekonomik konuların ele alındığı 15. Rusya-Macaristan Hükümetlerarası Komisyon toplantısında konuşan Szijjarto, “TürkAkım boru hattı sayesinde, gelecek yıldan itibaren Ukrayna üzerinden Rus gazı transitinin sona erip ermemesinin, diğer birçok Avrupa ülkesinin aksine bizim için hiçbir önemi yok” dedi.

Kiev’in alacağı kararın Budapeşte’nin sorunu olmadığını ve Macar tarafını ilgilendirmediğini söyleyen Szijjarto, zira daha önce TürkAkım boru hattını inşa ettiklerini vurguladı.

2024 yılında bugün itibarıyla TürkAkım üzerinden 5.3 milyar metreküp Rus doğalgaz aldıklarını anlatan Szijjarto, TürkAkım’ın Macaristan’ın enerji güvenliğindeki rolünün gelecekte daha da artacağının altını çizdi.

Szijjarto, Rus Gazprom ve Macar MVM şirketlerinin Macar tarafının bölgesel gaz ticaretindeki rolünün artması için işbirliğini genişletme konusunda anlaşmaya vardığını da sözlerine ekledi.

Daha önce Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Rusya ile 2024 yılı sonunda sona erecek olan gaz transit anlaşmasını uzatmayacaklarını belirtmişti.

Putin de Avrupa’ya TürkAkım ve Mavi Akım’ı hatırlatmıştı

5 Eylül’de Doğu Ekonomik Forumu’nun panel oturumunda konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kiev’in Rus gazını aktarmaya son vermesi halinde seçimin AB’ye kalacağını söylemişti.

Devlet Başkanı, “Rus doğalgazının Avrupa’daki ana tüketicileri, Ukrayna’ya tam teşekküllü yardım, askeri, mali ve her türlü desteği sağlamalarına rağmen, görünüşe göre Ukrayna’yı transit geçişi sürdürmeye zorlamak istemiyorlar. Ancak Ukrayna’nın Rus gazının transit geçişini reddetmesi, Avrupa’ya giden gaz miktarının azalacağı anlamına geliyor. Bunlar diğer güzergahlar, özellikle de TürkAkım üzerinden gidecek, belki de kısmen Mavi Akım üzerinden yine Türkiye’ye gidecek” ifadelerini kullanmıştı.

Bu tedariklerin Avrupa’da enerji istikrarının korunmasına yardım edeceğinin altını çizen Putin, “Ancak seçim onların. Bunun onları nasıl etkileyeceğini, ben tam bilmiyorum. Biz kendi sorunlarımızla uğraşıyoruz, onlar da kendi sorularıyla uğraşsınlar” diye eklemişti.

Peskov, Türkiye’de gaz transfer merkezi inşa edileceğini vurgulamıştı

Zelenskiy’in ‘Rusya ile 2024 yılı sonunda sona erecek olan gaz transit anlaşmasını uzatmayacağına’ yönelik açıklamalarını değerlendiren Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya’nın Avrupa’ya gaz tedarik etmek için alternatif rotalara sahip olduğunu vurgularken, “Türkiye’de bir merkez oluşturmayla ilgili çalışmalar devam ediyor” diye konuşmuştu.

Peskov, “Alternatif güzergahlar var. Biliyorsunuz, Türkiye’de bir merkez oluşturma planları var ve bu konudaki çalışmalar devam ediyor” ifadelerini kullanmıştı.

BOTAŞ ve Total’dan 10 yıllık LNG anlaşması

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar “Farklı kaynakların karışmasıyla bir Türk harmanı oluşturuyoruz. Bu karışımı Avrupa’ya sunabilecek haldeyiz” dedi.

Türkiye, doğal gazda tedarik yelpazesini genişletecek adımlar atmaya devam ediyor. Daha önce 3 küresel şirketle imzalanan anlaşmalara bir yenisi daha eklendi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın ABD temasları sırasında BOTAŞ ile TotalEnergies, 10 yıllık LNG anlaşması imzaladı. Anlaşma ile Total, 2027 yılından itibaren her yıl yaklaşık 1,6 milyar metreküplük toplam 16 adet LNG kargosu temin edecek. BOTAŞ, LNG’nin bir kısmını ABD’deki dolum limanlarından, bir kısmını da Türkiye ve Avrupa terminallerinden teslim alabilecek.

İmza töreni sonrasında bir açıklama yapan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 50-55 milyar metreküplük tüketimi ile Avrupa’nın 4’üncü en büyük doğal gaz piyasası olduğu belirterek “Türkiye’de farklı kaynaklardan gelen gazların karışması suretiyle bir Türk Harmanı oluşturuyoruz. Bu karışımı da Avrupa’daki müşterilere, özellikle Güney Doğu Avrupa’da gaz ihtiyacı olan ülkelere sunabilecek hale gelmiş durumdayız.” dedi.

HEDEF DOĞAL GAZ MERKEZİ OLMAK

Farklı kaynaklardan aldığı doğal gazı güçlü altyapısıyla depolayabilen Türkiye, doğal gaz merkezi olma hedefi doğrultusunda stratejik hamleler yapıyor. ABD’nin Houston eyaletinde düzenlenen Gastech 2024 Fuarı ve Konferansı marjında küresel bir enerji şirketi olan TotalEnergies ile BOTAŞ arasında bir anlaşma imzalandı. Anlaşmaya Bakan Bayraktar refakat ederken BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan ile TotalEnergies LNG Kıdemli Başkan Yardımcısı Gregory Joffroy imzaları attı.

TEDARİK PORTFÖYÜ ÇEŞİTLENİYOR

Anlaşmaya göre; TotalEnergies, 2027 yılından itibaren her yıl yaklaşık 1,6 milyar metreküplük 16 adet LNG kargosu temin edecek. BOTAŞ, LNG’nin bir kısmını ABD’deki dolum limanlarından, bir kısmını da Türkiye ve Avrupa terminallerinden teslim alabilecek. Anlaşma ile Türkiye’nin doğal gaz tedarik portföyü çeşitlenecek. BOTAŞ bu ve benzeri anlaşmalarla ilave operasyonel ve ticari kabiliyetler elde ederek küresel piyasada daha güçlenecek.

UZUN DÖNEMLİ ANLAŞMALAR

10 YILI KAPSIYOR

Bayraktar, Total ile yapılan anlaşmanın 10 yılı kapsadığı kaydederek “2027 yılından başlamak suretiyle 10 yıl boyunca her yıl yaklaşık 1,6 milyar metreküp toplamda 16 kargoluk LNG’nin Türkiye’ye teslimini içeriyor. Dolayısıyla toplamına baktığınıza 16 milyar metreküplük bir anlaşma.” diye konuştu.

80 MİLYAR METREKÜPLÜK KAPASİTE

Türkiye’nin mevcut altyapısıyla ihtiyacının üzerindeki gazı alabilecek hale geldiğini belirten Bayraktar, Sakarya Gaz Sahası’ndaki üretim, uluslararası boru hattı projeleri ve LNG altyapısıyla Türkiye’nin giriş kapasitesinin yaklaşık 80 milyar metreküpü rahatlıkla karşılayabilecek durumda olduğunu söyledi.

KALANI AVRUPA’YA İHRAÇ EDECEĞİZ

Bayraktar, Türkiye’nin 50-55 milyar metreküplük tüketimi ile Avrupa’nın 4. en büyük doğal gaz piyasası olduğu düşünüldüğünde kalan miktarı Avrupa’ya ihraç edebileceğini vurgulayarak “Türkiye’de farklı kaynaklardan gelen gazların karışması suretiyle bir Türk Harmanı oluşturuyoruz. Bu karışımı da Avrupa’daki müşterilere özellikle Güney Doğu Avrupa’daki gaz ihtiyacı olan ülkelere sunabilecek hale gelmiş durumdayız. Şu anda Bulgaristan’a, Romanya’ya, Macaristan’a bu gazı ihraç ediyoruz. Bunu inşallah daha büyük miktarlarda da Türkiye olarak BOTAŞ olarak yapacağız.” dedi.

YENİ ANLAŞMALAR OLABİLİR

Kim, hangi uygun şartlarda, daha rekabetçi, daha ucuz ve daha esnek kontrat şartları önerirse bunları değerlendirerek bir gaz portföyü oluşturduklarını anlatan Bayraktar, “Yeni olabilecek bu tarz anlaşmalar da elbette olabilir. Ülkemize en ucuz kaynaktan, en rekabetçi şartlarda gazı tedarik etmek için bundan sonra da çalışmaya devam edeceğiz.” diye konuştu.

bigpara.hurriyet.com.tr

Bayraktar: Enerji tedarik portföyümüzde strateji değişiyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’de doğalgaz altyapısına, yer altı depolarına ve gazlaştırma ünitelerine büyük yatırımlar yaptıklarını belirterek, “Şimdi tüm tedarik portföyümüz, uzun vadeli boru hattı gaz sözleşmelerinden daha esnek uzun vadeli enerji sözleşmelerine dönüşüyor. Bu nedenle bu pazarda büyük bir fark yaratıyor ve bu altyapı yatırımlarıyla pazara daha rekabetçi çözümler getiriyoruz” dedi.

Bayraktar, ABD’nin Texas eyaletinin Houston kentinde düzenlenen Gastech 2024 enerji forumu kapsamında gerçekleştirilen Bakanlar Paneli’nde konuştu.

Türkiye’nin enerji sektöründe karşılaştığı üç zorluktan bahseden Bayraktar, bunlardan ilkinin, ülkede evlerden sanayiye enerji talebinin artması olduğunu söyledi.

“Alternatif çözüme hayır diyemeyiz”

Bayraktar, ülkede birincil enerjinin 3’te 2’sinin ithalat kaynaklı olduğuna işaret ederek, bu sebeple Türkiye’nin enerjide ithalata bağımlı olduğunu dile getirdi.

Ülkenin enerji dönüşümü yolculuğuna değinen Bayraktar, Türkiye’nin karbon nötr ekonomi olmak istediğine dikkati çekti.

Bayraktar, bu üç zorluğun üstesinden gelmek üzere politika geliştirdiklerini belirterek, “Küresel talebi karşılamak, bağımlılığı azaltmak ve enerji dönüşümü yolculuğunu ele almak için politika geliştiriyoruz. Dolayısıyla herhangi bir yönden gelen alternatif enerji çözümüne veya kaynağına hayır diyemeyeceğimiz bir konumdayız” diye konuştu.

“Gazlaştırma kapasitesi beş katına çıktı”

Bu kapsamda, uzun vadeli ve iddialı bir program geliştirdiklerini söyleyen Bayraktar, 2020’de Karadeniz gaz sahasını tespit ettiklerini anımsattı.

Bayraktar, böylelikle 4 yıldan kısa sürede 2,6 milyon haneye doğalgaz tedarik edildiğine dikkati çekerek, bu sayıyı artırmak için büyük potansiyel olduğunu dile getirdi.

Enerji alanında yapılan diğer çalışmalara da değinen Bayraktar, şunları söyledi:

“Aynı zamanda gaz altyapımıza, yer altı depolarına, gazlaştırma ünitelerine büyük yatırımlar yapıyoruz. Gazlaştırma kapasitemizi neredeyse 5 katına çıkardık ve şimdi tüm tedarik portföyümüz, uzun vadeli boru hattı gaz sözleşmelerinden daha esnek uzun vadeli enerji sözleşmelerine dönüşüyor. Bu nedenle bu pazarda büyük bir fark yaratıyor ve bu altyapı yatırımıyla pazara daha rekabetçi çözümler getiriyoruz.”

Bayraktar, 2035 yılında Türkiye’nin yenilenebilir enerji üretim kapasitesini 100 gigavata çıkarmak istedikleri iddialı bir programları olduğunu belirterek, nükleer enerjiye verdikleri önemi vurguladı.

Geliştirdikleri tüm politikaların “360 derece bakış” gerektirdiğini dile getiren Bayraktar, kritik minerallerin keşfi, güneş panellerinin üretimi, yeni teknolojiler, dijitalleşme, iletim şebekesinin kapasitesini artırma, şebekeyi komşu pazarlara entegre etme gibi konuların önemine işaret etti.

“Türkiye, Avrupa’nın dördüncü büyük gaz pazarı”

Bayraktar, enerji alanında Orta Doğu’dan Avrupa’ya çeşitli işbirliklerine değinerek, Türkiye’nin Avrupa’nın arz güvenliğinde önemli bir rol oynadığına dikkati çekti.

Doğalgazın sadece Türkiye için değil bölge için de oldukça önemli olduğunu belirten Bayraktar, “Kendi gazımızı üretmeye başladık ama aynı zamanda boru hatları ile uluslararası projelere ve yeniden gazlaştırma kapasitesini artırmak için büyük yatırımlar yaptık. Şimdi ihtiyacımızdan fazlasını getirebiliyoruz” dedi.

Bayraktar, Türkiye’nin, 50 milyar metreküple Avrupa’nın dördüncü büyük gaz pazarı olduğuna işaret ederek, altyapıyla, komşu ülkelerle ve dünyanın diğer bölgelerinden güvenilir tedarikçilerle, neredeyse 75 milyar metreküp gazı Türk pazarına getirebileceklerini kaydetti.

Oluşacak fazladan 25 milyar metreküpü Avrupa pazarlarına ihraç edebileceklerini söyleyen Bayraktar, üretici, taşıyıcı ve tüketici ülkeler arasında doğru denge kurulursa uzun vadeli ve başarılı bir işbirliği sağlanabileceğini kaydetti.

BOTAŞ, Total ile LNG anlaşması imzaladı

Türkiye, konuya yakın kaynaklara göre, Exxon Mobil Corp. ve Shell Plc’nin ardından TotalEnergies SE ile yıllık 1,6 milyar metreküp olmak üzere 10 yıllık yeni tedarik anlaşması imzaladı. Bu anlaşma Türkiye’nin Avrupa’ya ve içinde Mısır’ın da olduğu bölge ülkelerine gaz ticareti yapma kapasitesini artırırken Rusya ve İran’la yeni dönem doğal gaz anlaşmalarında da pazarlık gücünü yükseltiyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, ABD’nin Houston kentinde dün akşam saatlerinde Fransız TotalEnergies ile BOTAŞ arasındaki LNG tedarik anlaşması törenine katıldı. Anlaşma kapsamında Türkiye 2027’den itibaren 10 yıl boyunca yıllık 1,6 milyar metreküp LNG tedarik edecek. BOTAŞ’ın Shell Plc ile anlaşması yıllık 4 milyar metreküp, Exxon Mobil Corp. ile anlaşması da yıllık 2,5 milyon tonluk tedarik öngörüyordu.

Her 3 anlaşmanın da başlangıç tarihlerinin 2027 yılı olması Türkiye açısından önem taşıyor. Yeni LNG anlaşmaları, Türkiye’nin İran’la ve Rusya ile 2025 ve 2026 yıllarında sona erecek uzun vadeli tedarik sözleşmelerinin yenilenmesi için yapılan müzakerelerde elini güçlendiriyor.

161 milyon metreküp kapasite

Türkiye’nin 3 FSRU gemisi günlük 84 milyon metreküp gazlaştırma yapabiliyor. Bunlara ek olarak İzmir Aliağa’da yer alan Egegaz LNG terminali günlük 40, Tekirdağ’daki Marmara Ereğlisi LNG terminali de 37 milyon metreküp kapasiteye sahip. 5 tesisin toplam gazlaştırma kapasitesi 161 milyon metreküp.

Türkiye son 1 yılda Bulgaristan, Macaristan, Romanya ve Moldova olmak üzere 4 Avrupa ülkesiyle doğal gaz ihracatı anlaşmaları imzaladı. Rusya-Ukrayna-Avrupa boru hattının transit anlaşmasının bu yıl sona erecek olması, Avrupa için Türkiye’nin bu konudaki rolünü güçlendiriyor. 2021-2024 arasında yıllık 40 milyar metreküp doğal gaz transit geçişinin sona ermesi durumunda Avrupa’nın alternatif çözümlere yönelmesi zorunluluk.

Bakan Bayraktar, temmuz ayında Bloomberg ile gerçekleştirdiği mülakatta Avrupa’nın enerji arz güvenliği ile ilgili endişelerinin giderilmesi için teknik altyapının hazırlanması halinde Türkiye’nin Bulgaristan’a yapılacak gaz transferini 3,5 milyar metreküpten 7 milyar metreküpe kadar çıkarabileceğini, 25-30 milyar metreküplük LNG işleme kapasitesinden de Avrupa ülkelerini yararlandırabileceğini söylemişti.

Yeni ülke Mısır olabilir

Türkiye Avrupa ülkelerinin yanı sıra uzun yıllar sonra ilişkilerin normalleşmeye başladığı Mısır’la da LNG müzakereleri yürütüyor. Bu kapsamda Mısır’ın gaz tedariğinde Türkiye’nin FSRU gemilerinin rol almasına ilişkin proje ile ilgili bir süredir müzakereler devam ediyor. Bakan Alparslan Bayraktar ABD ziyaretinde Mısır’lı mevkidaşıyla da bir araya geldi.

AB, Rus gazı olmadan devam etmeye kararlı

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Enerjiden Sorumlu Üyesi Kadri Simson, Brüksel’de Avrupa’nın enerji dönüşümünde attığı adımların değerlendirildiği “AB Enerji Birliği 2024” raporuna ilişkin basın toplantısı düzenledi.

AB’nin son iki yılda yenilenebilir enerji kurulumunda hızla ilerlediğini anımsatan Simson, “2024’ün ilk yarısında rüzgar ve güneş enerjisi yeni rekor kırarak elektrik üretiminde ilk kez fosil yakıtları geride bıraktı” diye konuştu.

Simson, yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaşmasını sağlamak için pazar entegrasyonu, şebeke ve altyapı yatırımlarının önemine işaret etti.

Rus fosil yakıtlarına on yıllardır süren “bağımlılığı” sona erdirmeyi başardıklarını belirten Simson, geçmişte AB’nin her yıl Rusya’dan 150 milyar metreküp gaz ithal ettiğini bunun artık 50 milyar metreküpün altına indiğini kaydetti.

Simson, “Rusya’ya olan bağımlılığımız 2021’de yüzde 45 seviyesindeyken geçen yıl yüzde 15’e düştü” ifadesini kullandı.

AB gaz depolarının yüzde 90 doluluğa hedeflenen tarih olan 1 Kasım’dan haftalar önce ulaştığını anımsatan Simson, Avrupa’nın 2022 ile 2024 arasında gaz tüketimini yüzde 18 oranında azalttığını vurguladı.

“Gelecek beş yıl kritik önem taşıyor”

Simson, AB’nin temiz enerji dönüşümünü sağlaması, iklim taahhütlerini yerine getirmesi ve sanayisinin rekabet gücünü koruması için gelecek 5 yılın kritik önem taşıdığına işaret etti.

“Rus gazını, Avrupa’nın enerji arz güvenliğini tehdit etmeden aşamalı olarak kaldırılma sürecini tamamlamaya kararlıyız” diyen Simson, AB’nin Ukrayna transit güzergahından gelen Rus gazı olmadan yoluna devam etmeye hazır olduğunu söyledi.

Simson, Avrupa’da enerjinin halen çok pahalı olduğunu belirterek, “Yüksek enerji fiyatları özellikle Çin ve ABD karşısında Avrupa’nın uluslararası rekabet gücünü etkiliyor” dedi.

Enerji fiyatlarının 2022’deki zirve seviyesinden indirmek için çok çalıştıklarını vurgulayan Simson, bu aşamada yapısal sorunların ele alınması gerektiğini söyledi.

Simson, fiyatları düşürmekte ana yöntemin yenilenebilir enerji kurulumunu hızlandırmak olduğunu ifade etti.

Enerji altyapı ve şebeke gelişimine daha fazla destek sağlamaları gerektiğini belirten Simson, rekabet gücünü, arz güvenliğini ve ekonomik dayanıklılığı garanti altına almak için temiz enerjiye daha fazla yönelmeleri ve daha az fosil yakıt ithal etmeleri gerektiğini anlattı.