Cumartesi günü yapılan resmi bir ankete göre Ağustos ayında Çin’de imalat faaliyeti, fabrika çıkış fiyatlarının düşmesi ve fabrika sahiplerinin sipariş almakta zorlanmasıyla altı ayın en düşük seviyesine geriledi. Politika yapıcılar hanelere daha fazla mali teşvik vermeden, ekonominin toparlanması çok zor.
Ulusal İstatistik Bürosu satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Temmuz’daki 49,4’ten 49,1’e geriledi; üst üste altıncı düşüşünü gerçekleştirdi ve dördüncü ayda büyümeyi daralmadan ayıran 50 seviyesinin altına düştü. Reuters anketinde medyan tahmin olan 49,5’i de ıskaladı.
İstatistik ofisi, inşaat ve hizmet sektörlerinde imalat dışı aktivite ölçümünün yaz tatili sezonundaki tüketimin etkisiyle 50,3’e yükseldiğini söyledi. Bu, 50,1’lik bir tahmin ve 50,2’lik Temmuz okumasıyla karşılaştırılıyor. Bileşik endeks 50,1’de kaldı, yani Ağustos’ta ülkede ekonomik faaliyet yerinde saydı. Beklentinin altında kalan 2Ç2024 GSYH verisi akabinde, 3Ç boyunca süren temkinli parasal ve mali gevşemenin de dertlere çare olmadığı çok açık.
Dünyanın ikinci büyük ekonomisi daha Temmuz ayında ivmesini kaybetmeye başladı. Beijing’în ekonomiyi teşvik için klasik yöntemi olan altyapı projelerine fon aktarma taktikleri artık işe yaramıyor. Hükümet bu nedenle artık hanelere yönelik yeni teşvikleri açıklamaya hazır olduğunun sinyalini veriyor.
Yıllardır süren emlak krizinin yurt içi talebi durgunluğa sokması ve Çin’in elektrikli araçlar gibi ihracatına Batı’nın getirdiği kısıtlamaların ülkeden ülkeye yayılmasıyla imalatçı güveni kasvetli.
Pazar günü yapılan özel bir anket, Çin’de yeni ev fiyatlarının Ağustos ayında Temmuz’dan daha yavaş bir tempoda arttığını, krizden etkilenen emlak sektörünün bir dizi destekleyici politikaya rağmen dibe ulaşmayı becermediğini gösterdi. Gayrimenkul araştırmacısı China Index Academy’nin verilerine göre, 100 şehirdeki yeni evlerin ortalama fiyatı Temmuz ayına göre %0,11 arttı; önceki ayki %0,13’lük artışa kıyasla yavaşladı.
Üreticiler, fabrika çıkış fiyatlarının Temmuz’daki 46,3’ten 42’ye düşerek 14 ayın en kötü seviyesinde olduğunu bildirirken, yeni toplam ve ihracat siparişleri alt endeksleri negatif bölgede kaldı. İmalatçılar işe alımları durdurdu.
Pinpoint Varlık Yönetimi baş ekonomisti Zhiwei Zhang, “Maliye politikası duruşu oldukça kısıtlayıcı olmaya devam ediyor ve bu da zayıf ekonomik ivmenin nedenlerinden biri olabilir” dedi. “Ekonomik istikrarın sağlanması için maliye politikası duruşunun çok daha destekleyici hale gelmesi gerekiyor. ABD ekonomisi yavaşlarken, ihracat yılın ilk yarısında olduğu kadar güvenilir bir büyüme kaynağı olmayabilir” diye ekledi.
Olumlu tarafta, perakende satışlar geçen ay tahminlerin üzerinde gerçekleşti. Görünüşe göre yetkililerin eskiyen oto ve dayanıklı tüketim mallarının yenilenmesi için Temmuz ayında yaklaşık 150 milyar yuan (21 milyar dolar) tahsis etme kararı doğru yönde.
Yine de ekonomistler, Çin’in 1,4 milyarlık tüketici pazarını yeniden canlandırmaya yönelik, iktidardaki Komünist Partinin bunu yapacağına dair verdiği taahhüdün ötesinde daha spesifik planlar bekliyor. Bu kolay olmayacak.
Ekonomist İstihbarat Birimi (EIU) kıdemli ekonomisti Xu Tianchen, “ekonomiye ılımlı bir destek sağlayacağını” söylediği teşvik planının ölçeği göz önüne alındığında, “Maalesef daha fazla (teşvik) uygulanıp uygulanamayacağından emin değilim” dedi. Eskiyen malları yenilemek için hayata geçen nakit desteği ” “tüketiciler tarafından memnuniyetle karşılanmış görünüyor”.
Dahası, son üç yılda tüketici harcamaları üzerinde ağır bir yük oluşturan emlak sektöründeki çöküşü hafifletmek için daha fazla çaba gösterilmediği sürece, iç talebi canlandırmak muhtemelen mümkün olmayacak. Hanehalkı servetinin yüzde 70’i, en parlak döneminde ekonominin dörtte birini oluşturan gayrimenkulde tutuluyor. Konut fiyatları yeniden artışa geçmeden tüketiciler cüzdanlarını sıkı sıkıya kapalı tutacak.
Cuma günü yapılan bir Reuters anketi, ev fiyatlarının 2024’te %8,5 düşeceğini öngörüyor; bu, Mayıs anketindeki %5,0 düşüşten daha derin.
Kaynak: Reuters, Bloomberg, CNBC.com
