Reel Ekonomi’nin bu bölümünde, AB’nin makro-mali yardımına odaklanıyoruz; bu yardım, komşu ülkelere kriz zamanlarında ekonomilerinin istikrara kavuşturulmasına yardımcı olmak için verilen acil mali yardımdır.
Son 30 yılda 27 ülkeye yardım sağlayan 16 milyar avro değerinde 77 MFA operasyonu gerçekleştirildi. En son örnek şuydu: Ukrayna’ya 1,2 milyar euro sağlandıUkrayna halkıyla dayanışma içindeyiz.
Makro-finansal yardım (MFA)Çoğunlukla son derece uygun şartlara ve düşük faiz oranlarına sahip krediler şeklinde gelir. Parayı alabilmek için ülkelerin IMF ile bir finansman programına kaydolmaları, insan haklarına saygı ve yolsuzlukla mücadele koşullarını karşılamaları ve demokratik, ekonomik ve yönetişim reformlarını uygulamış olmaları gerekiyor.
Daha geniş amaç ise AB ötesinde istikrar ve refahın sağlanmasına yardımcı olmaktır.
Kuzey Makedonya
AB adayı Kuzey Makedonya, Kovid-19’un neden olduğu şokun ardından ülke ekonomisinin istikrara kavuşturulmasına yardımcı olmak için MFA’dan 160 milyon avro aldı.
Çok sayıda işçinin ücretsiz izne çıkarılması bir tür makas etkisi yarattı: Bir yanda mali gelir yavaşlarken, diğer yanda kamu harcamalarında keskin bir artışa yol açtı.
Buna ek olarak, doğrudan yabancı yatırım kurudu ve ülkenin ticaret dengesi bozuldu.
Gençler üzerindeki etkisi
Kuzey Makedonya’da genç işsizlik oranı 2005’ten bu yana istikrarlı bir şekilde düşüyor, ancak 2020’de artış gösterdi.
23 yaşındaki Marija Sepetovska, sayesinde iş buldu AB’nin Gençlik Garantisi, ülkenin iş arayanlar kurumu tarafından uygulamaya konulmuştur.
“Elbette, pandemide kariyerinize başlamak özellikle gençler için stresli bir dönemdi. Özellikle ülkemizi destekleyen birçok program olduğunu görünce aslında kendime olan güvenim artıyor.”
Marija bazı arkadaşlarının o kadar şanslı olmadığını itiraf ediyor.
“Benim için çok kolaydı ama ne yazık ki diğer birçok Makedon genci için durum böyle değil. Bazıları büyük fırsatı bulmakta çok zorlanıyor. Yani burası hala en iyisi değil” diye ekliyor.
Makro-mali yardımın ilk dilimi acil yardım olarak gönderildi. İkinci ödeme için Kuzey Makedonya’nın bir dizi şartı yerine getirmesi gerekiyordu. Buna genç işsizliği biriminin kurulması da dahildi.
Birimin ne yaptığını açıklayan birim başkanı Goran Petkovski, Real Economy’ye şunları söyledi: “Öncelikle operasyonel plan kapsamında aktif işgücü piyasası önlemlerinin geliştirilmesine ve sahip olduğumuz bu aktif pazar önlemleriyle gençleri nasıl daha iyi hedefleyebileceğimize katılıyorlar. Ayrıca yerel istihdam ofisi içindeki gençlik danışmanlarının işlerinin koordinasyonundan ve elbette Gençlik Garantisinin izlenmesi ve raporlanmasından da sorumlular.”
160 milyon avroluk acil durum kredisi, Kuzey Makedonya’nın zorlu bir ekonomik dönemden geçmesine yardımcı oldu, ancak Güney Doğu Avrupa Üniversitesi İşletme ve Ekonomi Bölümünde Doçent olan Shenaj Hadzimustafa, bu faydaların gelecekte de uzun süreceğine inanıyor.
“O dönemde bazı bütçe ihtiyaçlarının ve ödemeler dengesi ihtiyacının karşılanması için paraya ihtiyaç duyuldu. Ancak diğer taraftan reformlar kalıcı olacak ve ülkeye olumlu etki yapacak. Dolayısıyla bu reformların sadece kısa vadede değil orta ve uzun vadede de etkisini göstermesi gerektiğini düşünüyorum.”
Artık dördüncü on yılında olan AB, yakın zamanda Ukrayna’yı desteklemek için 1,2 milyar avroluk makro-mali yardım sağladı. AB’nin ekonomi şefi Paolo Gentiloni şunları söyledi: Gerçek Ekonomiböyle bir destek çok önemli.
“Bölgenin istikrarıyla ilgileniyoruz. Göç konusunda istikrar. Barış için istikrar vb. Ve son olarak, bu ülkelerin ticaret ortakları olarak büyük ilgimiz var çünkü Avrupa Birliği’ne üye ülkeler genel olarak tüm bu ülkelerin ana ticaret ortağıdır.” dedi.
Real Economy’den Naomi Lloyd, AB’nin makro-mali yardımının Kuzey Makedonya’ya nasıl yardımcı olduğuna ilişkin daha fazla bilgi edinmek için ülkenin Başbakanı Dimitar Kovačevski ile konuştu.
Naomi Lloyd, euronews:
“AB’nin Makro-mali yardımı ülkeye ne kadar fark yarattı?”
Kuzey Makedonya Başbakanı Dimitar Kovačevski:
“AB’nin makro-finansal yardımı, yalnızca mali yardım açısından değil, aynı zamanda kamu maliyesi yönetimi alanında ve diğer alanlarda başlattığımız reformların sürdürülmesine de çok yardımcı oldu. Ancak aynı zamanda diğer uluslararası ve mali kuruluşlara ve iş birliği içinde olduğumuz bağışçılara kriz zamanlarında istikrarlı bir ekonomi politikamız olduğuna dair açık bir sinyal verdi.”
Naomi Lloyd, euronews:
“Bu reformların uygulanması ne kadar zordu?”
Kuzey Makedonya Başbakanı Dimitar Kovačevski:
“Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün raporlarındaki konumumuzu geliştirdiğimiz için suçla ve yolsuzlukla mücadele sonuç verdi. Artık demokratik koşulların olduğu bir ülkeye girdik. Çünkü geçmişte, geçmişte ülkede demokratik prosedürlerde eksiklikler vardı. Bundan dolayı çok ama çok mutluyuz.”
Naomi Lloyd, euronews:
“Reformların burada bitmemesini, ancak ileriye dönük olarak tam olarak uygulanmasını nasıl sağlarsınız?”
Kuzey Makedonya Başbakanı Dimitar Kovačevski:
“Avrupa Birliği ve Avrupa Komisyonu kurumlarıyla düzenli koordinasyonumuzu sağladık, dolayısıyla düzenli raporlamalarımız var. Bu reformların yapılmasını sağlamak için ülkede ve kamu kurumlarında iç mekanizmaların uygulanması konusunda da çok çalıştık.”
Naomi Lloyd, euronews:
“Artık Kuzey Makedonya AB’ye katılma adayı. Bir sonraki adım katılım müzakereleri. Bunların yakında başlayacağı konusunda ne kadar umutlusunuz?”
Dimitar Kovačevski. Kuzey Makedonya Başbakanı:
“Kuzey Makedonya’nın Avrupa-Atlantik birliklerine tam üye olmak gibi net bir stratejik hedefi var. Geçtiğimiz yıl bağımsızlığımızın 30’uncu yıl dönümünü kutladık ve buna NATO’nun 30’uncu üyesi olmamız da eşlik etti. Zaten 17’nci yıldayız ve hâlâ müzakerelere başlayamıyoruz. Ne yazık ki geçen yıl eski tarafından dayatılan bir meydan okuma daha vardı. Bulgar hükümeti.İki yeni hükümetle yeni bir diyalog başlattık ve güveni, güveni geri getirmek için zaten Bulgaristan Başbakanı ile Üsküp’te bir toplantı yaptık.
