Avrupa ekonomisi önceden tahmin edilenden daha hızlı büyüme yolunda ilerliyor ancak Kovid-19’un Omicron varyantını çevreleyen belirsizlik, artan enflasyon ve tedarik zinciri darboğazları göz önüne alındığında toparlanmaya giden yol hâlâ belirsizliğini koruyor. Real Economy, Avrupa ekonomisine ilişkin 2022 ve sonrası için en son tahminlere göz atıyor.
Avrupa ekonomisi: mevcut görünüm
Hem AB genelinde hem de avro bölgesi bölgesinde GSYİH’nın 2021 yılı sonuna kadar yüzde 5’e ulaşması bekleniyor. Bu, önceki tahmin olan yüzde 4,8’in biraz üzerinde.
2022’ye girerken ekonominin yüzde 4,3 oranında büyümesi bekleniyor. Daha sonra 2023 için AB için yüzde 2,5 ve avro bölgesi için yüzde 2,4 daha ılımlı bir oran. Ancak bu büyüme AB genelinde eşitsiz. Ancak bunların hepsi Kovid-19 salgınının nasıl gelişeceğine bağlı. Vakalardaki artış ve Omicron varyantı piyasaları sarstı ve yeni hükümet kısıtlamaları ekonomik aktiviteyi etkileyebilir; işletmeler ise daha fazla kıtlık ve tedarik zinciri kesintisinden etkilenme riskiyle karşı karşıyadır.
İtalya: salgının üstesinden gelmek
İtalyan ekonomisinin yüzde 6,2’lik bir büyüme tahmini var ancak tedarik zinciri sorunlarının ekonominin toparlanmasını riske atabileceğinden korkuluyor. Bu tür olumsuzluklarla karşı karşıya kalan firmalardan biri de elektrikli bisiklet üreticisi Atala. Ülkenin kuzeyindeki Lombardiya merkezli şirket, COVID-19 krizinin başlamasından bu yana siparişlerde yüzde 60’lık bir artış gördü, ancak bileşenlerin teslimatı için teslim süreleri arttıkça bu talebi karşılamakta zorlanıyor.
Atala CEO’su Massimo Panzeri, “Üretimi 2020’de ortalama yüzde 36 artırdık ve 2021’de yüzde 10 veya 15 civarında bir büyüme görmemiz gerekiyor. 2021’de daha yüksek olabilirdi, ancak bileşen eksikliği genişleme potansiyelini azalttı” diyor.
Çevre dostu ulaşıma yatırım yapmak, Avrupa iyileştirme planının en önemli önceliklerinden biridir. Atala, faaliyetlerinin bir kısmını Türkiye’den taşıyarak bundan faydalanmayı umuyor.
Ancak Massimo’nun açıkladığı gibi bu, tedarik zinciri sorunlarının tamamını çözmeyecek.
“Kaynak veya boyama işlemlerini ülkemize geri gönderirsek ancak alüminyum çubuklar veya karbon fiber, pil hücreleri için malzemeler veya Avrupa’da üretilmeyen çelik eksik kalırsa, o zaman sorunu yalnızca başka bir yere taşımış oluruz. Dolayısıyla, benim görüşüme göre, siyasi ve Avrupa düzeyinde düşünmemiz gerekiyor; değişim tedarik zincirinin bir kısmıyla sınırlı olamaz; en baştan, yani hammaddelerden başlamalıdır.”
En iyi yetenekleri çekmek
Avrupa’nın geri kalanında olduğu gibi, temel malzeme ve mal kıtlığı İtalya’da da enflasyonun hızlanacağı korkusunu artırdı. Ülke diğer AB ülkelerinden daha fazla yatırım yapıyor. 191,5 milyarı AB’nin kurtarma fonundan olmak üzere, beş yılda toplam 235 milyar avro. İtalya bunun ilk 25 milyarlık dilimini Ağustos ayında aldı.
Ancak sorun sadece mal ve malzeme sıkıntısı değil. Şu anda birçok işletmenin karşı karşıya olduğu bir diğer sorun da vasıflı işçileri çekmek ve elde tutmaktır. Torino merkezli Argotec firması uzay endüstrisi için mikro uydular üretiyor. Ürünlerinden biri olan LICIACube şu anda NASA’nın asteroit saptırma projesi DART’ta kullanılıyor.
Mikro uydu üreticisi Argotec’in CEO’su David Avino, İtalya ekonomisinin bir rönesans yaşadığını söylüyor. Şirket iş gücünü iki katına çıkarmayı hedefliyor.
Artan talebi karşılamak için şirket iş gücünü iki katına çıkarmayı planlıyor ancak genç yetenekleri elde tutmak için daha fazla şey yapılması gerektiğini söylüyor.
Argotec CEO’su David Avino, “İstatistiklerden, analizlerden ve tahminlerden de görebileceğimiz gibi ekonomi, özellikle de İtalyan ekonomisi bir tür rönesans yaşıyor. Bu durumda önemli olan gelecek hakkında düşünmek ve geleceği düşünmek yatırım yapmak anlamına geliyor. Hükümetle yapmak istediğimiz şey, belirli nedenlerle yurt dışında araştırma ve geliştirme yapmak için ülkeyi terk eden gençleri geri getirme kapasitesine sahip olmak” diyor.
Daha çekici bir iş ortamı yaratmak, yeşil hareketlilik, temiz enerji ve dijitalleşmenin yanı sıra Avrupa kurtarma planının önceliklerinden biridir.
Enflasyon hayaleti
Ekonominin hızla yeniden açılması tedarik zinciri darboğazlarına yol açtı. Bu ve enerji fiyatlarındaki artışlar enflasyonu yukarı çekti. Euro bölgesinde 2020 sonunda yüzde -0,3 seviyesindeydi. Bu oran 2021’in üçüncü çeyreğinde yüzde 2,8’e yükseldi.
2022’de daha fazla artış görülmesi bekleniyor. Real Economy’den Naomi Lloyd, Avrupa’nın ekonomik görünümüne ilişkin küresel bir bakış açısı elde etmek için OECD’nin Baş Ekonomisti Laurence Boone ile konuştu.
Naomi Lloyd, euronews:
“Koronavirüs vakalarının sayısında büyük bir artış gördük. Bu, Avrupa’nın iyileşmesi açısından ne anlama geliyor?”
Laurence Boone, OECD:
“Avrupa’daki toparlanma iyi bir şekilde devam ediyor, ancak bu durum açıkça bu görünüme belirsizlik katıyor.”
Naomi Lloyd, euronews:
“Bu, OECD’de küresel olarak gördüğünüz tabloyla nasıl karşılaştırılıyor?”
“Avrupa ekonomileri tüm ülkelerle karşılaştırıldığında oldukça iyi durumda. Avrupa’da farklı ülkelerin kendi insanlarını nasıl koruduğunu izlemek çok ilginçti. Hükümetlerin yaptığı şey, insanları işlerinde tutmak için firmalara para ödemek. Dolayısıyla ekonomiyi yeniden açtığınızda hemen yeniden çalışmaya başlıyorsunuz. ABD’de durum oldukça farklı. Hükümetler hanelere çek gönderiyor, bu yüzden parayı nakde çeviriyorlar ama artık bir işleri yok. Yani şu anda gözlemlediğimiz şey, Avrupa’da istihdamın neredeyse düzeldiği ve ABD’de hâlâ geride kalıyor.”
Naomi Lloyd, euronews:
“Yeni varyant ve bunun ekonomi üzerindeki etkileri konusunda ne kadar endişelisiniz?”
Laurence Boone, OECD:
“Sanırım buna iki şekilde bakabilirsiniz. Ya bu, toparlanmayı biraz geciktirir ve tedarik zincirindeki gerilimi artırır ya da daha zor bir varyanttır ve bu gerçekten de toparlanmada bir gerileme yaratabilir ve eğer bu gerçekleşirse şaşırtıcı bir şekilde fiyatlarda yeterince düşüşe neden olabilir.”
Naomi Lloyd, euronews:
“Enflasyondaki bu mevcut artıştan ne kadar endişeleniyorsunuz?”
Laurence Boone, OECD:
“Sağlık durumunu yaza kadar çözersek ve her şey normale dönerse, o zaman arz gerilimlerinin azalmaya başlayacağından ve enflasyonun yavaş yavaş azalacağından oldukça eminiz. Sağlık durumunu kontrol altına almayı başaramazsak ve gerilimler 22, 23’e kadar devam ederse, o zaman bu enflasyon baskısının daha uzun sürmesi konusunda daha fazla endişe duyacağız.”
Naomi Lloyd, euronews:
“Noel neşesi için bir nedenimiz var mı?”
Laurence Boone, OECD:
“Elbette Noel neşesi için nedenlerimiz var. Öncelikle, düşündüğünüzde, bir yıl önce bize aşının dokuz ay gibi bir sürede bulunduğu söylenmişti. Genellikle aşının bulunması 10 yıl sürüyor. Bu kriz, insanları ve firmaları olabildiğince korumayı başardı ve iklim sorunu konusunda hiçbir zaman bu kadar fazla farkındalık olmadı. Bu yüzden iyi bir yolda olduğumuzu düşünüyorum.”
Yapımcı/Yazar: Naomi Lloyd
Muhabir: Cyril Fourneris
Video editörü: Silvia Lizardo
Yapımcı: Camille Cadet
Kamera ekibi: Giampiero Gandolfo/Stefano Sala
Brüksel: Pierre Holland ve Eric Wathieu
Paris: Vincent Kelner/Nicolas Personne İtalya:
Hareket Tasarımı: NEWIC https://www.agence-newic.com/